O Renacemento e a Mona Lisa de Leonardo da Vinci

O Renacemento e a súa Contextualización

O Renacemento é un período cultural e artístico que se desenvolve nos séculos XV e XVI. Caracterízase por ser un período que aporta unha nova visión do mundo, grazas a un humanismo antropocéntrico.

Tras a crise do final da Idade Media, comeza unha lenta recuperación a través da expansión do comercio e a revitalización das cidades. Ademais, somos conscientes da aparición da monarquía absoluta, que reafirmou o poder dos monarcas; dos grandes descubrimentos xeográficos; e da división da igrexa católica ao estenderse o luteranismo e o anglicanismo.

Pensamento e Arte no Renacemento

No ámbito do pensamento prodúcese un avance do coñecemento racional e científico, que obtivo difusión grazas á aparición da imprenta.

No ámbito artístico, co Renacemento retómanos formas artísticas do mundo clásico (grego e romano). Será Italia, pois, a cuna deste novo estilo, debido á existencia de restos da arte clásica nese territorio, que no momento estaba formado por Estados independentes.

Características da Arte Renacentista

O modelo de inspiración na arte será entón a antigüedade clásica (grega e romana), e adoptará outros temas como a mitoloxía, sen abandonar o cristianismo. Por outra banda, o modelo de beleza estaba marcado por: a proporción, o equilibrio, a búsqueda da armonía e a imitación da natureza. En suma, as investigacións que se fixeron neste campo permitiron o descubrimento da perspectiva lineal e a aérea.

A consideración social do artista foi un dos cambios tamén relevantes, pasando de ser un simple artesán a estar considerado un creador. Outra figura importante foi o mecenas, financiador e protector das artes.

A Sculptura e a Pintura

Na escultura, novamente recupérase o desnudo, a representación da natureza e o canon como proporción ideal. Nesta obra, pertencente ao Quattrocento, recuperamos tamén o emprego do bronce e o traballo no xénero da estatua entre outros (medallóns, bustos, relevos…).

Na pintura vanse dar semellanzas coas reformas da escultura. Nesta obra, pertencente ao Quattrocento, plásmanse os principais rasgos pictóricos: representación da natureza, utilización da perspectiva lineal, tratamento dos volumes, búsqueda da harmonía do conxunto…

A Mona Lisa de Leonardo da Vinci

Este retrato de busto prolongado é unha das obras máis célebres de Leonardo; esta representa á muller de Francesco del Giocondo, Lisa Gherardini. Máis coñecido como Mona Lisa, este óleo sobre táboa permaneceu co autor ata os seus derradeiros días.

O busto pertence á corrente estilística do Cinqueccento italiano, e leva detrás unha marea de preguntas que suscita a súa composición misteriosa: ¿estase rindo? ¿Se é que rí, de que rí? ¿É verdadeiramente un autorretrato do autor, ten rasgos masculinos…? ¿Por qué é que estivo tan achegado a esta obra? Estas e moitas máis incrementan o misterio da obra, que a fai tan fascinante.

Análise Técnica da Obra

Cando Leonardo dá inicio a esta pintura en 1503, xa é un mestre formado e con experiencia; máis é nesta época cando se dispón a estudar dous ámbitos significativos para esta obra: «as posibilidades de representación da paisaxe» (como observamos tras o retrato) e «o estudo da proporción» que a completa coa composición piramidal perfecta formada pola figura da Gioconda.

Falando dos elementos, Leonardo buscaba a profundidade, que solucionou cun pequeno contraposto da figura principal, xirada lixeiramente para evitar a frontalidade. Por outra banda, está a relevancia da luz, procedente da esquerda, que axuda a dar volume, deixando pequenos espazos en sombra, iluminando o rostro e as mans. Continuando na liña lumínica, está o claroscuro que favorece ao dobre sentido que se lle poda dar á obra. Por outra banda, os contornos do debuxo están difuminados, grazas ao emprego da técnica «sfumato», captando desta forma a atmosfera por medio dunha «perspectiva aérea».

Finalmente, alonxándonos da análise, podemos ver a imaxe da retratada sentada dentro dun balcón, que permite a vista da paisaxe.