Notes, résumés, travaux, examens et problèmes d'Enseignement

I. Contexte historique et culturel de l’œuvre

Ce texte est un poème de Vicent Andrés Estellés, figure de la poésie contemporaine et auteur représentatif de la postguerra. Il appartient au Llibre de meravelles, recueil écrit majoritairement pendant la postguerre franquiste.

L’œuvre s’inscrit dans un contexte de répression. En Catalogne, la Generalitat, le Statut d’autonomie et les partis politiques ont été abolis. L’usage public et officiel du catalan a été interdit, de même que son enseignement. La langue a perdu beaucoup de terrain. La majeure partie de sa production paraît avec retard, dans les années 1970, alors qu’il écrivait des vers depuis plus de vingt ans.

Durant les premières années de la postguerre, à...

On appelle lyrique médiévale galego-portugaise l'ensemble des compositions poétiques écrites en galego-portugais entre la fin du XIIe siècle et le milieu du XIVe siècle. La prospérité sociale et économique permet aux seigneurs féodaux de se consacrer davantage aux divertissements qu'à la guerre, ce qui favorise l'émergence d'une culture troubadour, qui cultivera une poésie lyrique en langue galego-portugaise. C'est à la fin du XIIe siècle qu'apparaissent les premiers auteurs de cette poésie, conçue pour le chant, car elle était transmise oralement, puisqu'elle était destinée à une population majoritairement analphabète. Sur cette lyrique, on peut établir une classification : la lyrique profane et la lyrique religieuse....

Curial e Güelfa

Le Curial e Güelfa, roman anonyme de la première moitié du XVe siècle, est une histoire d'amour et d'armes. L'œuvre contient des références à la tradition littéraire gréco-latine, italienne et valencienne. Elle développe un thème amoureux et chevaleresque : la chevalerie est le moyen qui permet l'ascension sociale du protagoniste.

Caractéristiques des romans du XVe siècle

• Le protagoniste est un héros qui agit dans les limites humaines, possède une psychologie complexe et évolue au fil de l'œuvre.
• Des personnages historiques, comme Pierre le Grand, y apparaissent.
• L'action se déroule au XIIIe siècle et la géographie est connue.
• Le style est élaboré mais clair et vivant.

Tirant lo Blanc de Joanot Martorell

Joanot...

Xeracións poéticas do século XX

Durante o século XX distinguimos tres xeracións de poetas que chegaron a confluír nun dos momentos máis duros da nosa literatura: a posguerra e o inicio da ditadura de Franco. Estas xeracións son: a Xeración do 36, a Promoción de Enlace e a Xeración dos 50 ou das Festas Minervais.

A Xeración do 36

En primeiro lugar, a Xeración do 36 está formada por autores marcados pola guerra, mozas e mozos que se apoian no maxisterio do grupo Nós. Ademais, algúns, como Cunqueiro, publicaron antes da guerra, aínda que agora aparecerán os seus textos máis significativos. Así mesmo, as tendencias poéticas foron:

• o Neotrobadorismo (Dona do corpo delgado de Cunqueiro);
• o Hilozoísmo (Nimbos de Xosé M.ª Díaz Castro)

A cultura e a lingua galega sufriron a represión durante a posguerra e a ditadura e, en consecuencia, a nosa literatura desenvolveuse por diferentes e dificultosos camiños. No caso da narrativa, o proceso de recuperación foi lento e traballoso e iniciouse en 1951 con A xente da barreira de Ricardo Carballo Calero.

Ademais, a través da editorial Galaxia publicaron autores como Otero Pedrayo (O señorito da reboraina) e tamén outros autores que seguiron diferentes temáticas, entre eles: Álvaro Cunqueiro, Eduardo Blanco Amor, Neira Vilas ou Ánxel Fole.

Álvaro Cunqueiro e a Mestura de Realidade e Fantasía

A obra narrativa en galego de Cunqueiro abarca tres novelas, entre elas, Merlín e familia, e tres libros de personaxes, entre eles, Xente

O conflito lingüístico e a diglosia

O conflito lingüístico defínese como a tensión entre dúas linguas dentro dunha mesma sociedade por asumir un maior número de funcións e falantes. Unha situación de conflito pode perdurar durante moito tempo, tendo dúas solucións:

• Substitución lingüística: proceso polo que consiste no abandono da propia lingua asimilando a lingua dominante.
• Normalización: consiste na recuperación de usos e funcións sociais.

A diglosia prodúcese cando dentro de unha sociedade existen individuos que empregan os dous idiomas, tendo as linguas unha distribución xerárquica: unha lingua A ten usos formais e a lingua B ten uso informal.

Estereotipos e prexuízos lingüísticos

Os estereotipos son categorizacións que...

A narrativa galega nos primeiros compases do século XXI

Na narrativa actual cabe destacar unha contracción na dinámica editorial, consecuencia de factores como o impacto xeral da actual crise económica, o auxe das traducións para galego de narrativa de calidade e a decisión das principais editoriais do país de apostar por unha política de publicación máis esixente e restritiva.

Pero o trazo máis significativo do panorama narrativo é a potente eclosión da narrativa de mulleres, caracterizada por :

• un marcado protagonismo feminino;
• o afán de autoafirmación individual e colectiva;
• o cuestionamento dos valores patriarcais e dos roles tradicionais;
• a visibilización da solidariedade feminina;
• a abordaxe das relacións entre mulleres;
• a reivindicación

1. Normativización é o proceso polo que se elabora unha normativa (gramática, dicionario) para unha lingua. Normalización é o proceso que fai que o uso desa lingua sexa normal. Para normalizar o uso dunha lingua é necesario, previamente, normativizala.

2. Unha lingua minorizada é aquela que, nunha situación de conflito ou diglosia, cede prestixio a unha lingua allea e, polo tanto, para os falantes ten un uso limitado. Lingua minoritaria é aquela que, nunha comunidade na que comparte espazo con outra, ten menor número de falantes. O galego é lingua maioritaria en Galicia, pero está minorizada polo castelán.

3. De diglosia. Porque o bilingüismo afecta aos individuos, pero non ás sociedades: son os individuos os que poden ser bilingües,...

Renovación literaria gallega

Poesía

En la poesía renovadora gallega destacan tres corrientes: el neotrovadorismo, el hilozoísmo y el vanguardismo. Todas abogan por una actualización estética de la poesía; mientras que el vanguardismo apuesta por una ruptura casi total con el legado anterior, el neotrovadorismo y el hilozoísmo establecen una tregua con la tradición.

Neotrovadorismo

Movimiento poético que consiste en la recreación de las cantigas de amigo con una estética contemporánea. La admiración por estas cantigas lleva a algunos poetas jóvenes a introducir en sus obras características de su estilo y temática, combinándolos con rasgos vanguardistas.

• Álvaro Cunqueiro: «Cantiga nova que se chama riveira»
• Fermín Bouza Brey:

Ausiàs March: el gran poeta del Segle d'Or

Ausiàs March és el gran poeta català del segle XV. Nascut el 1400, pertanyia a la noblesa i a una família de poetes: el seu pare, Pere March, i el seu oncle, Jaume March, escriviren també bons versos.

Ausiàs March va viure a València i, com a noble i cavaller, tenia possessions importants (sembla que com a senyor feudal era una mica dèspota amb els seus vassalls) i va participar en alguna guerra: en l'expedició militar del rei Alfons el Magnànim a Sardenya i Còrsega el 1420, continuada l'any següent a Sicília i Nàpols; el 1424, a més, era present en una expedició a l'illa nord-africana de Gerba.

Es va casar dues vegades: la primera el 1439 amb Isabel Martorell, germana de Joanot Martorell,...